Trong đời sống học đường và sinh hoạt xã hội, không ít trường hợp học sinh làm hư hỏng, mất mát tài sản của người khác, từ đồ dùng cá nhân đến tài sản có giá trị lớn. Vấn đề đặt ra là trách nhiệm bồi thường của học sinh trong những trường hợp này được xác định như thế nào, ai là người phải đứng ra bồi thường và căn cứ pháp lý ra sao. Việc hiểu đúng quy định pháp luật giúp gia đình, nhà trường và người bị thiệt hại xử lý phù hợp, tránh phát sinh tranh chấp. Bài viết dưới đây phân tích cụ thể theo quy định pháp luật dân sự hiện hành.
Thế nào là học sinh gây thiệt hại tài sản người khác?
Học sinh gây thiệt hại tài sản người khác là trường hợp người đang trong độ tuổi đi học có hành vi làm mất, làm hư hỏng, phá hoại hoặc làm giảm giá trị tài sản thuộc quyền sở hữu hợp pháp của người khác.
Thiệt hại tài sản có thể phát sinh từ:
Hành vi vô ý như làm rơi, làm vỡ, làm mất tài sản;
Hành vi cố ý như đập phá, hủy hoại tài sản;
Hành vi vi phạm nội quy trường học hoặc quy định pháp luật trong quá trình sinh hoạt, học tập.
Theo quy định chung, hành vi này phát sinh trách nhiệm bồi thường thiệt hại ngoài hợp đồng.
Căn cứ pháp lý về trách nhiệm bồi thường của học sinh
Trách nhiệm bồi thường của học sinh được điều chỉnh chủ yếu bởi Bộ luật Dân sự năm 2015, cụ thể:
“Người gây thiệt hại do lỗi của mình phải bồi thường” (Điều 584 Bộ luật Dân sự 2015).
“Năng lực chịu trách nhiệm bồi thường thiệt hại của cá nhân” (Điều 586 Bộ luật Dân sự 2015).
“Bồi thường thiệt hại do người chưa đủ mười tám tuổi gây ra” (Điều 586, Điều 587 Bộ luật Dân sự 2015).
Các quy định này là cơ sở để xác định ai phải bồi thường khi học sinh gây thiệt hại tài sản.
Trách nhiệm bồi thường của học sinh theo độ tuổi
Học sinh dưới 15 tuổi gây thiệt hại tài sản
Theo quy định tại Điều 586 Bộ luật Dân sự 2015, người chưa đủ 15 tuổi không có năng lực chịu trách nhiệm bồi thường thiệt hại độc lập.
Trong trường hợp này:
Cha, mẹ hoặc người giám hộ hợp pháp của học sinh phải bồi thường toàn bộ thiệt hại;
Nếu học sinh gây thiệt hại trong thời gian được nhà trường trực tiếp quản lý (giờ học, sinh hoạt do trường tổ chức), nhà trường có thể phải liên đới bồi thường nếu có lỗi trong quản lý.
Nói cách khác, trách nhiệm bồi thường của học sinh dưới 15 tuổi chủ yếu thuộc về người đại diện hợp pháp.
Có bắt buộc khởi kiện khi học sinh gây thiệt hại tài sản không?
Pháp luật không bắt buộc phải khởi kiện. Các bên có thể:
Thương lượng, hòa giải trực tiếp;
Nhờ nhà trường, tổ dân phố, chính quyền địa phương hỗ trợ hòa giải;
Chỉ khởi kiện ra Tòa án khi không đạt được thỏa thuận.
Khởi kiện thường là biện pháp cuối cùng, áp dụng khi tranh chấp không thể giải quyết bằng con đường hòa giải.
Một số lưu ý quan trọng về trách nhiệm bồi thường của học sinh
Cần xác định rõ độ tuổi của học sinh tại thời điểm gây thiệt hại;
Phải xem xét thời gian, địa điểm và hoàn cảnh xảy ra thiệt hại;
Không mặc nhiên quy trách nhiệm cho nhà trường nếu không có lỗi quản lý;
Ưu tiên giải quyết trên tinh thần giáo dục, hòa giải, phù hợp với môi trường học đường.
Kết luận
Trách nhiệm bồi thường của học sinh khi gây thiệt hại tài sản người khác không được áp dụng cứng nhắc mà phụ thuộc vào độ tuổi, khả năng nhận thức, tài sản riêng và hoàn cảnh xảy ra thiệt hại. Việc xác định đúng chủ thể chịu trách nhiệm – học sinh, cha mẹ hay nhà trường – là yếu tố then chốt để bảo vệ quyền lợi hợp pháp của các bên. Hiểu rõ quy định pháp luật không chỉ giúp xử lý tranh chấp đúng luật mà còn góp phần giáo dục ý thức trách nhiệm cho học sinh trong đời sống xã hội.
Nếu bạn cần thông tin thêm hoặc hỗ trợ trong việc soạn thảo và công chứng hợp đồng, đừng ngần ngại liên hệ ngay vớiVăn phòng công chứng Nguyễn Huệ. Chúng tôi chuyên cung cấp dịch vụ công chứng với đội ngũ luật sư và công chứng viên giàu kinh nghiệm sẵn sàng hỗ trợ bạn mọi thủ tục pháp lý cần thiết. Hãy gọi cho chúng tôi qua số điện thoại 0966.22.7979 hoặc đến trực tiếp văn phòng để nhận được sự tư vấn tận tình và chuyên nghiệp!
Công chứng viên kiêm Trưởng Văn phòng Nguyễn Thị Huệ: Cử nhân luật, cán bộ cấp cao, đã có 31 năm làm công tác pháp luật, có kinh nghiệm trong lĩnh vực quản lý nhà nước về công chứng, hộ tịch, quốc tịch. Trong đó có 7 năm trực tiếp làm công chứng và lãnh đạo Phòng Công chứng.
Công chứng viên Nguyễn Thị Thủy: Thẩm Phán ngành Tòa án Hà Nội với kinh nghiệm công tác pháp luật 30 năm trong ngành Tòa án, trong đó 20 năm ở cương vị Thẩm Phán.
Bên cạnh đó là đội ngũ cán bộ nghiệp vụ năng động, nhiệt tình, có trình độ chuyên môn cao và tận tụy trong công việc.
Sao y chứng thực giấy tờ, tài liệu
