Công chứng hợp đồng đặt cọc nhà đất có cần xác nhận tình trạng hôn nhân?
Trong quá trình công chứng hợp đồng đặt cọc mua bán nhà đất, nhiều người thắc mắc liệu có bắt buộc phải xuất trình giấy xác nhận tình trạng hôn nhân hay không. Thực tế cho thấy, không ít tranh chấp phát sinh chỉ vì bỏ qua bước kiểm tra yếu tố hôn nhân của bên đặt cọc hoặc bên nhận đặt cọc. Việc xác nhận tình trạng hôn nhân khi công chứng đặt cọc không chỉ mang ý nghĩa thủ tục mà còn là cơ sở pháp lý quan trọng để xác định quyền định đoạt tài sản. Bài viết dưới đây sẽ phân tích cụ thể các quy định pháp luật liên quan và thực tiễn áp dụng tại các tổ chức hành nghề công chứng.
>>> Xem thêm: Khi nào nên đổi sangvăn phòng công chứng khác để đảm bảo quyền lợi?
1. Công chứng hợp đồng đặt cọc nhà đất có bắt buộc theo luật không?
Theo “Điều 328 Bộ luật Dân sự 2015”, đặt cọc là biện pháp bảo đảm thực hiện nghĩa vụ dân sự và pháp luật không bắt buộc hợp đồng đặt cọc phải được công chứng. Tuy nhiên, đối với giao dịch nhà đất – tài sản có giá trị lớn và dễ phát sinh tranh chấp – các bên thường lựa chọn công chứng để đảm bảo an toàn pháp lý.
Khi hợp đồng đặt cọc được yêu cầu công chứng, công chứng viên có trách nhiệm kiểm tra tính hợp pháp của giao dịch, bao gồm năng lực hành vi dân sự, quyền định đoạt tài sản và các yếu tố có thể ảnh hưởng đến hiệu lực hợp đồng.
2. Xác nhận tình trạng hôn nhân có ý nghĩa gì khi công chứng đặt cọc?
2.1. Căn cứ để xác định quyền định đoạt tài sản
Theo “Điều 33 Luật Hôn nhân và Gia đình 2014”, tài sản hình thành trong thời kỳ hôn nhân được xác định là tài sản chung, trừ trường hợp được chứng minh là tài sản riêng. Do đó, tình trạng hôn nhân của người đứng tên nhà đất là yếu tố then chốt để xác định họ có quyền đơn phương giao kết hợp đồng hay không.
Việc xác nhận tình trạng hôn nhân khi công chứng đặt cọc giúp công chứng viên đánh giá sơ bộ tài sản là tài sản chung hay riêng, từ đó xác định có cần sự tham gia của vợ/chồng người đó trong hợp đồng đặt cọc hay không.
2.2. Phòng ngừa rủi ro hợp đồng vô hiệu
Nếu bỏ qua yếu tố hôn nhân, hợp đồng đặt cọc có thể bị tuyên vô hiệu do vi phạm quyền định đoạt tài sản chung theo “Điều 35 Luật Hôn nhân và Gia đình 2014”. Đây là một trong những nguyên nhân phổ biến khiến tranh chấp đặt cọc nhà đất kéo dài và phức tạp trong thực tiễn xét xử.
3. Pháp luật hiện hành quy định thế nào về giấy xác nhận tình trạng hôn nhân?
3.1. Quy định về cấp và giá trị pháp lý
Theo quy định của pháp luật hộ tịch, giấy xác nhận tình trạng hôn nhân là văn bản do cơ quan nhà nước có thẩm quyền cấp để chứng minh tình trạng độc thân, đã kết hôn hoặc đã ly hôn tại một thời điểm nhất định.
Mặc dù pháp luật công chứng không quy định bắt buộc phải xuất trình giấy này đối với mọi hợp đồng đặt cọc, nhưng trong các giao dịch liên quan đến nhà đất, đây là giấy tờ thường được yêu cầu để đảm bảo an toàn pháp lý.
3.2. Thẩm quyền yêu cầu của công chứng viên
Theo “Điều 7 Luật Công chứng 2024”, công chứng viên có quyền yêu cầu người yêu cầu công chứng cung cấp đầy đủ hồ sơ, giấy tờ cần thiết để làm rõ tính hợp pháp của giao dịch. Trong trường hợp có căn cứ cho rằng tình trạng hôn nhân ảnh hưởng đến quyền định đoạt tài sản, công chứng viên hoàn toàn có quyền yêu cầu xuất trình giấy xác nhận tình trạng hôn nhân.
>>> Xem thêm: Tìm hiểu toàn diện vềdịch vụ sổ đỏ tại Hà Nội 2025
4. Trường hợp nào bắt buộc phải xác nhận tình trạng hôn nhân khi công chứng đặt cọc?
4.1. Nhà đất đứng tên một cá nhân
Khi nhà đất chỉ đứng tên một người, công chứng viên thường yêu cầu xác nhận tình trạng hôn nhân để làm rõ người đó đang độc thân hay đã kết hôn. Nếu đang trong thời kỳ hôn nhân, cần tiếp tục xác minh tài sản là tài sản chung hay tài sản riêng.
4.2. Chỉ một bên vợ hoặc chồng tham gia đặt cọc
Trường hợp chỉ một người ký hợp đồng đặt cọc nhưng tài sản có dấu hiệu là tài sản chung, việc không xác nhận tình trạng hôn nhân sẽ tiềm ẩn nguy cơ xâm phạm quyền lợi của người còn lại, dẫn đến hợp đồng đặt cọc không bảo đảm hiệu lực pháp lý.
5. Hậu quả pháp lý nếu không xác nhận tình trạng hôn nhân khi công chứng đặt cọc
5.1. Nguy cơ hợp đồng đặt cọc bị vô hiệu
Theo “Điều 123 Bộ luật Dân sự 2015”, giao dịch dân sự vi phạm điều cấm của luật sẽ bị vô hiệu. Trong trường hợp hợp đồng đặt cọc được xác lập khi người ký không có đầy đủ quyền định đoạt tài sản do chưa làm rõ yếu tố hôn nhân, hợp đồng có thể bị tuyên vô hiệu.
5.2. Tranh chấp về xử lý tiền đặt cọc
Khi hợp đồng đặt cọc vô hiệu, việc xử lý tiền cọc sẽ áp dụng theo “Điều 131 Bộ luật Dân sự 2015”. Tuy nhiên, việc xác định lỗi của từng bên trên thực tế thường phức tạp, đặc biệt khi một bên cho rằng mình không biết hoặc không được thông tin về tình trạng hôn nhân của bên kia.
Mặc dù pháp luật không bắt buộc hợp đồng đặt cọc nhà đất phải công chứng, nhưng khi đã thực hiện công chứng, việc xác nhận tình trạng hôn nhân khi công chứng đặt cọc là bước quan trọng nhằm bảo đảm quyền định đoạt tài sản và phòng ngừa tranh chấp. Thực hiện đầy đủ thủ tục này không chỉ bảo vệ quyền lợi của các bên mà còn góp phần nâng cao tính an toàn pháp lý cho giao dịch nhà đất trong thực tiễn.
Nếu bạn cần thông tin thêm hoặc hỗ trợ trong việc soạn thảo và công chứng hợp đồng, đừng ngần ngại liên hệ ngay vớiVăn phòng công chứng Nguyễn Huệ. Chúng tôi chuyên cung cấp dịch vụ công chứng với đội ngũ luật sư và công chứng viên giàu kinh nghiệm sẵn sàng hỗ trợ bạn mọi thủ tục pháp lý cần thiết. Hãy gọi cho chúng tôi qua số điện thoại 0966.22.7979 hoặc đến trực tiếp văn phòng để nhận được sự tư vấn tận tình và chuyên nghiệp!
Công chứng viên kiêm Trưởng Văn phòng Nguyễn Thị Huệ: Cử nhân luật, cán bộ cấp cao, đã có 31 năm làm công tác pháp luật, có kinh nghiệm trong lĩnh vực quản lý nhà nước về công chứng, hộ tịch, quốc tịch. Trong đó có 7 năm trực tiếp làm công chứng và lãnh đạo Phòng Công chứng.
Công chứng viên Nguyễn Thị Thủy: Thẩm Phán ngành Tòa án Hà Nội với kinh nghiệm công tác pháp luật 30 năm trong ngành Tòa án, trong đó 20 năm ở cương vị Thẩm Phán.
Bên cạnh đó là đội ngũ cán bộ nghiệp vụ năng động, nhiệt tình, có trình độ chuyên môn cao và tận tụy trong công việc.
Sao y chứng thực giấy tờ, tài liệu
