Trong thực tiễn giao dịch dân sự, không ít trường hợp các bên không thể trực tiếp đến văn phòng công chứng để ký kết hợp đồng. Khi đó, công chứng hợp đồng ngoài trụ sở trở thành giải pháp được nhiều người quan tâm. Tuy nhiên, đây không phải là dịch vụ có thể thực hiện tùy tiện theo yêu cầu cá nhân. Pháp luật công chứng hiện hành đã đặt ra những điều kiện và giới hạn cụ thể nhằm bảo đảm an toàn pháp lý cho các bên tham gia giao dịch.

>>> Xem thêm: Giải đáp: Hồ sơ thiếu giấy tờ có được tiếp nhận tại văn phòng công chứng không?

1. Công chứng hợp đồng ngoài trụ sở là gì?

Công chứng hợp đồng ngoài trụ sở

Theo quy định của Luật Công chứng năm 2014, nguyên tắc chung là việc công chứng phải được thực hiện tại trụ sở của tổ chức hành nghề công chứng. Công chứng hợp đồng ngoài trụ sở được hiểu là việc công chứng viên thực hiện công chứng hợp đồng tại địa điểm khác ngoài trụ sở văn phòng công chứng hoặc phòng công chứng, nhưng chỉ trong những trường hợp pháp luật cho phép.

Điều quan trọng cần nhấn mạnh là công chứng ngoài trụ sở không làm thay đổi bản chất pháp lý của hợp đồng, mà chỉ khác về địa điểm thực hiện thủ tục công chứng.

2. Căn cứ pháp lý điều chỉnh công chứng hợp đồng ngoài trụ sở

Căn cứ pháp lý trực tiếp điều chỉnh nội dung này là Điều 44 Luật Công chứng 2014. Theo đó, pháp luật xác định rõ:

“Việc công chứng phải được thực hiện tại trụ sở của tổ chức hành nghề công chứng, trừ trường hợp công chứng ngoài trụ sở theo quy định của Luật này”.

Quy định này thể hiện rõ quan điểm lập pháp: công chứng ngoài trụ sở là ngoại lệ, không phải là hình thức công chứng phổ biến hay mặc nhiên được áp dụng.

3. Những trường hợp công chứng hợp đồng ngoài trụ sở được chấp nhận

3.1. Người yêu cầu công chứng là người già yếu, không thể đi lại

Đây là trường hợp phổ biến nhất trong thực tiễn công chứng hợp đồng ngoài trụ sở. Người cao tuổi, sức khỏe suy giảm, hạn chế khả năng di chuyển có quyền yêu cầu công chứng viên đến nơi cư trú, cơ sở chăm sóc hoặc địa điểm phù hợp để thực hiện công chứng hợp đồng.

Tuy nhiên, công chứng viên vẫn phải trực tiếp kiểm tra tình trạng nhận thức, năng lực hành vi dân sự và sự tự nguyện của người ký hợp đồng.

3.2. Người yêu cầu công chứng đang bị tạm giữ, tạm giam hoặc chấp hành hình phạt tù

Pháp luật cho phép công chứng ngoài trụ sở đối với người đang bị hạn chế tự do thân thể, với điều kiện việc công chứng không trái với quy định của pháp luật về thi hành án, tạm giữ, tạm giam.

Trong trường hợp này, công chứng hợp đồng ngoài trụ sở thường được thực hiện tại trại tạm giam, trại giam hoặc cơ sở giam giữ theo sự phối hợp với cơ quan có thẩm quyền.

3.3. Trường hợp có lý do chính đáng khác không thể đến trụ sở công chứng

Ngoài các trường hợp được liệt kê cụ thể, Luật Công chứng còn mở ra khả năng công chứng ngoài trụ sở khi người yêu cầu có “lý do chính đáng khác”.

Xem thêm:  Có thể vay ngân hàng bằng Sổ đỏ đứng tên người đã chết được không?

Trên thực tế, lý do chính đáng có thể bao gồm:

  • Người đang điều trị bệnh nặng tại bệnh viện;

  • Người khuyết tật nặng không có khả năng di chuyển;

  • Trường hợp khẩn cấp liên quan đến tính mạng, tài sản cần được xác lập hợp đồng kịp thời.

Việc xác định lý do chính đáng thuộc trách nhiệm đánh giá của công chứng viên và phải chịu trách nhiệm về quyết định của mình.

>>> Xem thêm: Chi phí thuê dịch vụ sang tên sổ đỏ trọn gói hiện nay là bao nhiêu?

4. Các trường hợp không được chấp nhận công chứng hợp đồng ngoài trụ sở

Công chứng hợp đồng ngoài trụ sở

Không phải mọi yêu cầu đều được chấp thuận. Một số trường hợp thường bị từ chối gồm:

  • Yêu cầu công chứng ngoài trụ sở chỉ vì muốn “tiện lợi” hoặc tiết kiệm thời gian;

  • Các giao dịch có dấu hiệu phức tạp, tiềm ẩn tranh chấp nhưng không có lý do chính đáng để thực hiện ngoài trụ sở;

  • Trường hợp không bảo đảm điều kiện để công chứng viên kiểm tra ý chí tự nguyện và năng lực hành vi dân sự của người ký;

  • Yêu cầu công chứng ngoài trụ sở nhằm né tránh sự kiểm soát nghiệp vụ của tổ chức hành nghề công chứng.

5. Nguyên tắc bắt buộc khi công chứng hợp đồng ngoài trụ sở

Khi thực hiện công chứng hợp đồng ngoài trụ sở, công chứng viên phải tuân thủ đầy đủ các nguyên tắc sau:

  • Trực tiếp chứng kiến việc ký kết hoặc điểm chỉ hợp đồng;

  • Giải thích rõ nội dung, quyền và nghĩa vụ pháp lý của các bên;

  • Kiểm tra đầy đủ hồ sơ, giấy tờ như khi công chứng tại trụ sở;

  • Ghi nhận rõ địa điểm công chứng trong lời chứng theo quy định.

Việc không tuân thủ các nguyên tắc này có thể làm phát sinh trách nhiệm pháp lý cho công chứng viên.

>>> Xem thêm: Vì sao nên chọn văn phòng chuyên dịch thuật công chứng?

6. Giá trị pháp lý của hợp đồng được công chứng ngoài trụ sở

Theo Điều 5 Luật Công chứng 2014, hợp đồng được công chứng hợp pháp có hiệu lực kể từ thời điểm được công chứng viên ký và đóng dấu của tổ chức hành nghề công chứng.

Pháp luật không phân biệt giá trị pháp lý của hợp đồng dựa trên địa điểm công chứng. Do đó, nếu đáp ứng đúng điều kiện và trình tự, hợp đồng được công chứng ngoài trụ sở có giá trị pháp lý và giá trị chứng cứ như hợp đồng công chứng tại trụ sở.

7. Khuyến nghị cho người dân khi yêu cầu công chứng hợp đồng ngoài trụ sở

Để tránh rủi ro pháp lý, người dân nên:

  • Chỉ yêu cầu công chứng ngoài trụ sở khi thực sự có lý do chính đáng;

  • Chuẩn bị đầy đủ hồ sơ chứng minh điều kiện được công chứng ngoài trụ sở;

  • Trao đổi rõ với công chứng viên về địa điểm, thời gian và phạm vi công việc;

  • Hiểu rõ rằng công chứng viên có quyền từ chối nếu không đủ điều kiện pháp luật.

Xem thêm:  Thủ tục sang tên sổ đỏ khi nhận thừa kế

Kết luận

Công chứng hợp đồng ngoài trụ sở là cơ chế pháp lý cần thiết nhằm bảo đảm quyền lợi cho những chủ thể không thể trực tiếp đến trụ sở công chứng. Tuy nhiên, đây là ngoại lệ có điều kiện, đòi hỏi sự tuân thủ nghiêm ngặt các quy định của Luật Công chứng. Việc hiểu rõ trường hợp nào được chấp nhận không chỉ giúp người dân bảo vệ quyền lợi của mình mà còn góp phần bảo đảm tính an toàn và minh bạch của các giao dịch dân sự.

Nếu bạn cần thông tin thêm hoặc hỗ trợ trong việc soạn thảo và công chứng hợp đồng, đừng ngần ngại liên hệ ngay với Văn phòng công chứng Nguyễn Huệ. Chúng tôi chuyên cung cấp dịch vụ công chứng với đội ngũ luật sư và công chứng viên giàu kinh nghiệm sẵn sàng hỗ trợ bạn mọi thủ tục pháp lý cần thiết. Hãy gọi cho chúng tôi qua số điện thoại 0966.22.7979 hoặc đến trực tiếp văn phòng để nhận được sự tư vấn tận tình và chuyên nghiệp!

Các bài viết liên quan:

>>> Công chứng văn bản khai nhận di sản khi tài sản đang bị kê biên

>>> Công chứng giấy ủy quyền nhận tiền phạt hợp đồng – Quy định mới

>>> Những ai được phép công chứng giấy tờ thay người khác?

>>> Văn phòng công chứng thứ 7 chủ nhật tại trung tâm Hà Nội thuận tiện đi lại

>>> Công chứng ngoài giờ hành chính tại nhà bệnh viện cho người ốm

VĂN PHÒNG CÔNG CHỨNG NGUYỄN HUỆ

Miễn phí dịch vụ công chứng tại nhà

  1. Công chứng viên kiêm Trưởng Văn phòng Nguyễn Thị Huệ: Cử nhân luật, cán bộ cấp cao, đã có 31 năm làm công tác pháp luật, có kinh nghiệm trong lĩnh vực quản lý nhà nước về công chứng, hộ tịch, quốc tịch. Trong đó có 7 năm trực tiếp làm công chứng và lãnh đạo Phòng Công chứng.
  2. Công chứng viên Nguyễn Thị Thủy: Thẩm Phán ngành Tòa án Hà Nội với kinh nghiệm công tác pháp luật 30 năm trong ngành Tòa án, trong đó 20 năm ở cương vị Thẩm Phán.

Bên cạnh đó là đội ngũ cán bộ nghiệp vụ năng động, nhiệt tình, có trình độ chuyên môn cao và tận tụy trong công việc.

  • Địa chỉ: 165 Giảng Võ, phường Ô Chợ Dừa, Hà Nội
  • Hotline: 0966.22.7979
  • Email: ccnguyenhue165@gmail.com
Đánh giá